Startproblemen en lege accu: voorkomen en oplossen

Waarom start je auto niet? De meest voorkomende oorzaken

Je draait de sleutel om of drukt op de startknop, maar er gebeurt niets. Of je hoort een treurig klikgeluid en de motor slaat niet aan. Startproblemen zijn de meest voorkomende reden voor pechhulp in Nederland — de ANWB Wegenwacht rukt er jaarlijks honderdduizenden keren voor uit. Maar wat is er precies aan de hand?

De oorzaak van startproblemen valt bijna altijd in een van deze categorieën:

• Lege of zwakke accu: veruit de meest voorkomende oorzaak. De accu levert niet genoeg stroom om de startmotor aan te drijven. Dit gebeurt vooral in de winter, bij korte ritten of als je licht of radio aan hebt laten staan.
• Versleten accu: een autoaccu gaat gemiddeld vier tot zes jaar mee. Na die periode neemt de capaciteit af en kan de accu onverwacht de geest geven.
• Defecte dynamo (alternator): de dynamo laadt je accu op tijdens het rijden. Als de dynamo kapot is, raakt je accu langzaam leeg — ook al is de accu zelf nog goed.
• Startmotorprobleem: de startmotor is het onderdeel dat de motor daadwerkelijk laat draaien. Slijtage of een defect kan ervoor zorgen dat hij niet meer werkt.
• Brandstofprobleem: een lege tank klinkt simpel, maar het overkomt meer mensen dan je denkt. Ook een defecte brandstofpomp of verstopt brandstoffilter kan de oorzaak zijn.
• Elektronisch probleem: moderne auto's zitten vol elektronica. Een storing in het motormanagement, een defecte sensor of een software-bug kan starten onmogelijk maken.

Het goede nieuws: in veel gevallen kun je het probleem zelf oplossen of in ieder geval een eerste diagnose stellen. Laten we beginnen met de meest voorkomende boosdoener: de accu.

Lege accu: herkennen, oplossen en voorkomen

Een lege accu is verantwoordelijk voor zo'n 40 procent van alle pechhulpmeldingen. In de wintermaanden loopt dat percentage zelfs op tot meer dan de helft. De kou is namelijk de grootste vijand van je autoaccu: bij lage temperaturen daalt de capaciteit flink, terwijl je motor juist meer stroom nodig heeft om te starten.

Hoe herken je een lege accu?

Een lege accu geeft meestal duidelijke signalen:

• De motor draait langzaam of helemaal niet bij het starten
• Je hoort een herhaald klikgeluid wanneer je de sleutel omdraait
• Het dashboard verlicht niet of flikkert zwak
• De koplampen zijn veel zwakker dan normaal
• Elektrische ramen en centrale vergrendeling werken traag of niet

Zelf starten met startkabels

Heb je een set startkabels en een auto met een volle accu in de buurt? Dan kun je je auto vaak zelf weer aan de praat krijgen. Zo doe je dat veilig:

1. Zet beide auto's uit en open de motorkap van beide voertuigen.
2. Sluit de rode kabel aan: verbind de rode (+) kabel met de pluspool van de lege accu en daarna met de pluspool van de volle accu.
3. Sluit de zwarte kabel aan: verbind de zwarte (-) kabel met de minpool van de volle accu. Sluit het andere uiteinde aan op een ongelakt metalen punt in het motorblok van de auto met de lege accu — niet op de minpool zelf (dit voorkomt vonken bij de accu).
4. Start de hulpauto en laat deze een paar minuten draaien.
5. Start je eigen auto. Slaat de motor aan? Laat hem minimaal 15 tot 20 minuten draaien (of maak een rit) zodat de dynamo de accu weer kan opladen.
6. Kabels loskoppelen: doe dit in omgekeerde volgorde. Eerst de zwarte kabel, dan de rode.

Let op: bij hybride en elektrische auto's gelden andere regels voor starthulp. Raadpleeg altijd je instructieboekje.

Accu opladen met een druppellader

Heb je geen haast? Dan is een druppellader (ook wel acculader genoemd) een goede optie. Je sluit de lader aan op je accu en een stopcontact, en na een paar uur is je accu weer vol. Moderne druppelladers kosten tussen de 30 en 80 euro en zijn een slimme investering als je auto veel stilstaat.

Accuproblemen voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Met deze tips houd je je accu in topconditie:

• Maak regelmatig langere ritten: korte ritjes van een paar kilometer laden de accu nauwelijks op. Rij minimaal eens per week een half uur achtereen.
• Schakel stroomverbruikers uit: zet je verlichting, radio en stoelverwarming uit voordat je de motor start. Dit ontlast de accu bij het starten.
• Controleer de accupolen: witte of groene aanslag op de accupolen leidt tot contactproblemen. Maak ze schoon met een staalborstel en smeer ze in met poolvet.
• Laat de accu testen: bij een onderhoudsbeurt kan de garage de conditie van je accu meten. Zo weet je op tijd of vervanging nodig is.
• Gebruik een druppellader bij langdurig stilstaan: ga je op vakantie of gebruik je de auto een tijdje niet? Sluit een druppellader aan om de accu op peil te houden.

Andere startproblemen: dynamo, startmotor en meer

Is je accu niet het probleem? Dan kan het aan een van deze onderdelen liggen:

Defecte dynamo

De dynamo laadt je accu op terwijl je rijdt. Als de dynamo het begeeft, merk je dat meestal doordat het accuwaarschuwingslampje op je dashboard gaat branden. Je auto rijdt nog wel, maar de accu wordt niet meer opgeladen. Na een tijdje is de accu leeg en stopt alles ermee.

Een dynamo laten vervangen kost gemiddeld 300 tot 600 euro, afhankelijk van het merk en type auto. Dit is een reparatie voor de garage — niet iets om zelf te doen.

Startmotorproblemen

Een defecte startmotor herken je doordat er helemaal niets gebeurt wanneer je de sleutel omdraait, terwijl je accu wel vol is. Soms helpt het om voorzichtig op de startmotor te tikken (serieus, dit werkt soms bij een vastgelopen startmotor), maar een vervanging is meestal onvermijdelijk. Reken op 200 tot 500 euro inclusief arbeidsloon.

Brandstofproblemen

Vergeet de simpele dingen niet: is je tank wel vol genoeg? De brandstofmeter in oudere auto's is niet altijd betrouwbaar. Daarnaast kan een defecte brandstofpomp of een verstopt brandstoffilter ervoor zorgen dat de brandstof niet bij de motor komt. Bij een dieselauto kan bevroren brandstof in extreme kou ook een probleem zijn.

Elektronische storingen

Moderne auto's starten niet als er een elektronische storing is — bijvoorbeeld een probleem met het startonderbrekeningssysteem (immobilizer) of een defecte sleuteltransponder. Als je contactsleutel of keyless-entry niet wordt herkend, kan de auto denken dat er een dief probeert in te breken en weigert te starten. In zo'n geval is de dealer of een gespecialiseerde garage je beste optie.

Wanneer bel je pechhulp bij startproblemen?

Niet elk startprobleem kun je zelf oplossen. In de volgende situaties bel je beter de pechhulpdienst:

• Je hebt geen startkabels of geen hulpauto in de buurt
• Starten met kabels lukt niet — de motor slaat niet aan
• De accu is al meerdere keren leeg geweest in korte tijd
• Er branden waarschuwingslampjes op het dashboard die je niet herkent
• Je auto maakt vreemde geluiden bij het starten (knarsen, piepen, rammelen)
• Je hebt een elektrische of hybride auto en bent onzeker over de procedure

Heb je pechhulp via je autoverzekering? Dan is een telefoontje meestal voldoende. De monteur komt naar je toe, stelt een diagnose en lost het probleem ter plaatse op als dat mogelijk is. Kan de auto niet gerepareerd worden? Dan wordt hij naar een garage gesleept.

Veel verzekeraars bieden pechhulp als aanvullende module bij een WA+ of allrisk verzekering. Heb je alleen een WA-verzekering? Dan is pechhulp meestal niet inbegrepen en heb je een apart abonnement nodig bij bijvoorbeeld de ANWB of Route Mobiel.

Startproblemen in de winter: extra aandacht nodig

De winter is het seizoen van de startproblemen. De combinatie van kou, korte dagen (meer verlichtingsgebruik) en korte ritten is een recept voor accuproblemen. Maar er is meer waar je op moet letten:

• Motorolie wordt stroperig: bij lage temperaturen wordt de olie dikker, waardoor de motor meer moeite heeft om te starten. Gebruik de juiste viscositeit voor winteromstandigheden (check je instructieboekje).
• Dieselauto's en kou: diesel kan bij extreme kou (-15°C en lager) gaan klonteren. Winterdiesel van het tankstation is hier beter tegen bestand, maar bij extreme kou kan het alsnog problemen geven.
• Vochtproblemen: condensatie in het brandstofsysteem kan bij vriestemperaturen bevriezen en de brandstoftoevoer blokkeren.
• Rubbers en afdichtingen: koude maakt rubber hard en bros. Portierrubbers kunnen vastvriezen. Gebruik een rubberverzorgingsmiddel om dit te voorkomen.

De beste wintervoorbereiding? Laat voor het winterseizoen je accu testen bij de garage, controleer het koelvloeistofpeil (antivries) en zorg dat je ruitensproeiervloeistof bestand is tegen vorst. Een goede wintercheck kost meestal tussen de 25 en 50 euro en kan je een hoop ellende besparen.

De kosten van startproblemen: zelf betalen of claimen?

Startproblemen zijn technisch gezien geen "schade" in de klassieke zin, dus je kunt ze niet claimen op je cascoverzekering. Het gaat om slijtage en onderhoud, en dat valt onder je eigen verantwoordelijkheid. Maar er zijn wel manieren om de kosten te beperken:

• Pechhulpdekking: de voorrijkosten en arbeid van de monteur zijn gedekt. Onderdelen (zoals een nieuwe accu) betaal je meestal zelf.
• Garantie: is je auto nog onder garantie (fabrieks- of dealergarantie)? Dan kunnen startproblemen door een defect onderdeel kosteloos worden verholpen.
• Onderhoudscontract: sommige onderhoudscontracten dekken ook vervanging van slijtageonderdelen zoals de accu en dynamo.
• Zelf een accu kopen: een nieuwe autoaccu kost tussen de 80 en 200 euro, afhankelijk van het type. Bij een garage betaal je daar inbouwkosten bovenop. Bij sommige autozaken kun je de accu gratis laten inbouwen als je hem daar koopt.

Regelmatig onderhoud is de goedkoopste verzekering tegen startproblemen. Een accutest bij de garage kost een paar tientjes en voorkomt dat je op een koude ochtend niet weg kunt.