Regresrecht: wanneer verhaalt je verzekeraar schade op jou?

Wat is regresrecht?

Regresrecht, ook wel verhaalsrecht genoemd, is het recht van je verzekeraar om een uitgekeerde schadevergoeding op jou terug te vorderen. Dat klinkt vreemd: je betaalt toch premie zodat de verzekeraar betaalt bij schade? Dat klopt, maar er zijn situaties waarin de verzekeraar wettelijk verplicht is om het slachtoffer te betalen, terwijl jij eigenlijk geen recht had op dekking omdat je de polisvoorwaarden hebt geschonden.

Het mechanisme werkt als volgt: bij een WA-verzekering moet je verzekeraar de schade van het slachtoffer altijd vergoeden. Dit is vastgelegd in de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen (WAM). Het slachtoffer mag namelijk nooit de dupe worden van fouten die jij maakt. Maar zodra de verzekeraar het slachtoffer heeft betaald, kan die het volledige bedrag bij jou terugvorderen als blijkt dat je de regels hebt overtreden.

Regresrecht is geen dreigement of trucje van je verzekeraar. Het is een wettelijk verankerd recht, vastgelegd in artikel 15 van de WAM en artikel 7:961 van het Burgerlijk Wetboek. En het gaat regelmatig om serieuze bedragen. Bij letselschade kan een regresvordering zomaar oplopen tot tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro's. Het is daarom essentieel dat je precies weet in welke situaties regresrecht van toepassing kan zijn.

Wanneer mag je verzekeraar regres nemen?

Je verzekeraar mag niet zomaar schade op je verhalen. Er moet sprake zijn van een overtreding van de polisvoorwaarden of de wet. Dit zijn de meest voorkomende situaties:

Rijden onder invloed

Veruit de bekendste reden voor regres. Veroorzaak je een ongeluk onder invloed van alcohol, drugs of rijgevaarlijke medicijnen? Dan betaalt je verzekeraar de schade aan het slachtoffer, maar stuurt jou daarna de volledige rekening. Het maakt niet uit of je net boven de limiet zat of er flink overheen ging. Bij 0,6 promille (de grens voor ervaren bestuurders) kan regres al worden toegepast. Voor beginnende bestuurders geldt een strengere grens van 0,2 promille.

Geen geldig rijbewijs

Rijden zonder geldig rijbewijs is een directe reden voor regres. Hieronder vallen meer situaties dan je denkt:

• Een verlopen rijbewijs (ook als het maar een week verlopen is)
• Een ingevorderd of ingehouden rijbewijs
• Een ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) door de rechter
• Het verkeerde rijbewijs voor je voertuigtype (bijvoorbeeld rijbewijs B terwijl je in een vrachtwagen of busje boven de 3.500 kg rijdt)
• Rijden met een buitenlands rijbewijs dat in Nederland niet erkend wordt

Doorrijden na een aanrijding

Verlaat je de plaats van een ongeval zonder je gegevens achter te laten? Dan is dat niet alleen een misdrijf op basis van artikel 7 van de Wegenverkeerswet, maar ook een reden voor regres. Je verzekeraar betaalt het slachtoffer en verhaalt alles op jou. Dit geldt ook als je in paniek wegreed en je later alsnog meldt.

Opzettelijk schade veroorzaken

Rijd je bewust in op een ander voertuig, een persoon of een object? Dan heb je uiteraard geen enkele bescherming. Opzet is de zwaarste overtreding en je verzekeraar zal het volledige bedrag zonder pardon op jou verhalen. Hieronder vallen ook road rage situaties.

Technische gebreken aan je auto

Als je reed met een auto waarvan je wist, of redelijkerwijs had moeten weten, dat die technisch onveilig was, kan dat grond zijn voor regres. Voorbeelden zijn volledig versleten banden, defecte remmen of kapotte verlichting. Een geldige APK biedt hier gedeeltelijke bescherming, maar ontslaat je niet van je verantwoordelijkheid om tussentijds onderhoud te plegen.

Wil je precies weten wat je WA-aansprakelijkheidsverzekering wel en niet dekt? Lees dan ons uitgebreide overzicht van de dekking, uitsluitingen en aandachtspunten.

Hoe werkt het regresproces?

Het regresproces verloopt stapsgewijs en kan maanden tot jaren duren. Zo gaat het in de praktijk:

1. Het ongeval vindt plaats - Je veroorzaakt een aanrijding waarbij een derde partij schade lijdt, materieel of lichamelijk.
2. Het slachtoffer claimt - De benadeelde meldt de schade. Dit kan bij jouw verzekeraar, of bij de eigen verzekeraar die het doorspeelt.
3. Je verzekeraar keert uit - Op basis van de WAM is je verzekeraar verplicht het slachtoffer te vergoeden. Dit gebeurt altijd, ook als jij de polisvoorwaarden hebt overtreden. Het slachtoffer merkt hier niets van.
4. Onderzoek naar de toedracht - Je verzekeraar onderzoekt de omstandigheden. Politierapporten, getuigenverklaringen, camerabeelden en bloedtests worden erbij betrokken.
5. De regresvordering - Blijkt uit het onderzoek dat je de regels hebt overtreden, dan ontvang je een aangetekende brief: de verzekeraar vordert het uitgekeerde bedrag bij jou terug.
6. Betaling of juridisch traject - Je kunt het bedrag in één keer betalen, een betalingsregeling aanvragen, of de vordering aanvechten. Weiger je te betalen? Dan schakelt de verzekeraar een incassobureau in of start een gerechtelijke procedure.

Het hele traject kan lang duren. Vooral bij ernstig letsel worden schadeclaims soms pas na jaren afgewikkeld. De regresvordering volgt daarna, waardoor je soms jaren na het ongeval nog een rekening krijgt.

Hoeveel kan het je kosten?

De bedragen bij regres zijn potentieel enorm en er is geen wettelijk maximum. Je verzekeraar kan het volledige uitgekeerde bedrag terugvorderen, en dat omvat alle schadeposten:

• Materiële schade - Reparatie of totaalverlies van het voertuig van de tegenpartij, maar ook vangrails, lantaarnpalen, gevels of andere objecten die je hebt geraakt
• Letselschade - Alle medische kosten, ziekenhuisopname, revalidatie, fysiotherapie, eventuele aanpassingen aan de woning en smartengeld
• Inkomstenderving - Als het slachtoffer tijdelijk of permanent niet kan werken door het ongeluk
• Overlijdensschade - Uitvaartkosten en gederfd levensonderhoud voor nabestaanden bij een dodelijk ongeval
• Bijkomende kosten - Expertise, juridische bijstand, schade-expert en administratiekosten

Een concreet rekenvoorbeeld: je rijdt na een avondje uit onder invloed en botst op een stilstaande auto bij een verkeerslicht. De bestuurder raakt gewond aan rug en nek, kan vier maanden niet werken en heeft langdurige fysiotherapie nodig. Materiële schade aan het voertuig: 8.000 euro. Letselschade inclusief medische kosten: 22.000 euro. Inkomensverlies over vier maanden: 15.000 euro. Totale regresvordering: 45.000 euro.

Bij ernstige ongevallen met blijvend letsel of overlijden kan het totaalbedrag de miljoen euro passeren. Dat is een schuld die je financiële toekomst voor jaren of zelfs decennia kan bepalen.

Sommige verzekeraars passen in de praktijk een gematigde regresvordering toe. Ze houden dan rekening met je financiële draagkracht en vorderen niet het volledige bedrag terug. Maar dit is een gunst, geen recht waar je aanspraak op kunt maken. Je kunt er niet op rekenen.

Hoe voorkom je regresrecht?

Het goede nieuws: regresrecht is vrijwel altijd te voorkomen. Je hoeft je alleen maar aan de wet en je polisvoorwaarden te houden:

• Rij nooit onder invloed - Geen alcohol, drugs of rijgevaarlijke medicijnen achter het stuur. De enige echt veilige grens is nul. Twijfel je na een feestje? Pak een taxi of laat iemand anders rijden.
• Houd je rijbewijs geldig - Controleer regelmatig de verloopdatum en vernieuw op tijd. Zorg ook dat je het juiste rijbewijs hebt voor het type voertuig dat je bestuurt.
• Onderhoud je auto goed - Laat je auto regelmatig keuren en vervang versleten onderdelen tijdig. Een geldige APK is het minimum, maar check tussendoor ook je banden, remmen en verlichting. Noteer de APK-verloopdatum in je agenda.
• Stop altijd bij een aanrijding - Blijf ter plaatse, wissel gegevens uit met de tegenpartij en bel de politie als er gewonden zijn of de ander is doorgereden. Weggaan is nooit een optie.
• Wees eerlijk tegen je verzekeraar - Lieg niet over je schadevrije jaren, het aantal jaarkilometers of wie de regelmatige bestuurder is. Fraude en onjuiste opgave zijn zelfstandige gronden voor regres.
• Lees je polisvoorwaarden - Elke verzekeraar heeft specifieke uitsluitingen en voorwaarden. Ken ze, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Daarnaast is het slim om je WA-verzekering regelmatig te vergelijken. Niet alleen op premie, maar vooral op voorwaarden. Sommige verzekeraars zijn strenger in hun regresbeleid dan anderen.

Regresrecht versus eigen risico

Regresrecht wordt regelmatig verward met eigen risico, maar het zijn twee totaal verschillende dingen die je goed uit elkaar moet houden:

• Eigen risico is een vooraf afgesproken bedrag, meestal tussen de 0 en 500 euro, dat je zelf betaalt bij een schadeclaim. Het staat zwart op wit in je polis en is volledig voorspelbaar.
• Regresrecht is het volledige schadebedrag dat de verzekeraar op jou verhaalt na een overtreding van de polisvoorwaarden. Dit kan tienduizenden tot honderdduizenden euro's zijn en kent geen bovengrens.

Bij eigen risico betaal je een klein, vooraf bekend deel van de schade en de verzekeraar betaalt de rest. Bij regres betaal je alles terug wat de verzekeraar heeft uitgekeerd. Eigen risico is een normaal onderdeel van je polis dat bij elke claim geldt. Regres is een uitzonderlijke maatregel die alleen optreedt bij specifieke overtredingen, maar die je financiële leven volledig overhoop kan gooien.

Nog een belangrijk verschil: als je een ongeluk veroorzaakt terwijl je je keurig aan alle regels houdt, betaal je hooguit je eigen risico en daalt je no-claimkorting. Dat is vervelend maar draagbaar. Je verzekeraar kan dan géén regres nemen. Pas als je de wet of polisvoorwaarden overtreedt, komt regresrecht in beeld.

Wil je weten hoe je goed verzekerd het buitenland in rijdt? Lees dan ook ons artikel over de groene kaart, zodat je overal gedekt bent en niet voor onaangename verrassingen komt te staan.